Μαθαίνω για τις Βιταμίνες (Βιταμίνη D)

Η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη την οποία ο οργανισμός μπορεί να συνθέσει στο δέρμα κατά την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Την βρίσκουμε σε δύο μορφές την εργοκαλσιφερόλη (τροφές) και την χοληκαλσιφερόλη (ήλιος). Πηγή βιταμίνης D είναι τρόφιμα όπως τα λιπαρά ψάρια, το συκώτι, τα αυγά & το μοσχαρίσιο κρέας.

Η βιταμίνη D, γνωστή και ως «βιταμίνη του ήλιου», είναι σημαντική για τη σκελετική υγεία και την αντιμετώπιση της κόπωσης αλλά επίσης βοηθά και σε ειδικές καταστάσεις όπως το άσθμα.

Το γνωρίζατε όμως ότι υπάρχουν πέντε διαφορετικές μορφές βιταμίνης D;

Από αυτές ξεχωρίζουν η D2 και η D3, οι οποίες βρίσκονται σε φυτικές και σε ζωικές τροφές αντίστοιχα ή τις συνθέτει ο οργανισμός μας όταν το δέρμα εκτίθεται στον ήλιο. Ο λόγος που ξεχωρίζουν είναι ότι αυτές τις δύο μορφές μπορεί να αξιοποιήσει το σώμα μας. Τόσο η D2 όσο και η D3 πρέπει να περάσουν από μια διαδικασίας επεξεργασίας για να απορροφηθούν, ωστόσο η D3, σύμφωνα με πρόσφατη βρετανική μελέτη, αυξάνει σε διπλάσιο βαθμό τα συνολικά επίπεδα βιταμίνης D σε σύγκριση με τη D2, επομένως έχει καλύτερο ρυθμό απορρόφησης.

Ποιος παρουσιάζει αυξημένο κίνδυνο έλλειψης:

• • Άτομα με μειωμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία
• • Άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα
• • Θηλάζοντα βρέφη
• • Ηλικιωμένοι
• • Γυναίκες στην εμμηνόπαυση
• • Άτομα με προβλήματα στο μεταβολισμό των λιπών (π.χ. ηπατικά νοσήματα, ελκώδης κολίτιδα)

Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες αποθηκεύονται στα μέρη του σώματος στα οποία βρίσκεται το λίπος, δεν διαλύονται στα σωματικά υγρά και δεν αποβάλλονται με τα ούρα. Συνιστάται η κατανάλωση αυτών στις Συνιστώμενες Ημερήσιες Ποσότητες (ΣΗΠ).

Έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να προκαλέσει:

• • Αδύναμα οστά, οστεοπόρωση
• • Αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων
• • Διαταραχές του νευρικού συστήματος
• • Ανεπάρκεια ανοσοποιητικού συστήματος

Ο ρόλος της βιταμίνης D:

• • Απορρόφηση ασβεστίου και φωσφόρου
• • Υγεία οστών και δοντιών
• • Φυσιολογική λειτουργία ανοσοποιητικού συστήματος

Ιδιότητες της βιταμίνης D3

Όταν η D3 διασπάται στον οργανισμό συμβάλλει στην παραγωγή φωσφόρου και ασβεστίου στο αίμα. Με τον τρόπο αυτό προστατεύσει τα οστά από κατάγματα και από την οστεοπόρωση. Επίσης, σύμφωνα με τη Mayo Clinic, η βιταμίνη D3 βελτιώνει τη διάθεση, ενισχύει τα επίπεδα ενέργειας, δυναμώνει τους μυς, έχει αντικαρκινική δράση κ.ά.

Πού βρίσκεται η βιταμίνη D3

Η D3 βρίσκεται σε λίγες μόνο τροφές, αποκλειστικά ζωικής προέλευσης. Οι κυριότερες πηγές βιταμίνης D3 στη διατροφή μας είναι τα ψάρια (π.χ. σολομός και πέστροφα) και το αυγό (με τον κρόκο του). Να σημειωθεί ότι κατά τη διαδικασία παραγωγής τους ορισμένα προϊόντα (κυρίως γαλακτοκομικά, δημητριακά, χυμοί και ψωμί) ενισχύονται με ποσότητες βιταμίνης D.

Πόση βιταμίνη D χρειαζόμαστε

Είναι αρκετά δύσκολο να υπολογίσει κανείς πόση βιταμίνη D συνθέτει ο οργανισμός του όταν εκτίθεται στον ήλιο, επομένως οι ειδικοί συνιστούν την καθημερινή λήψη 600 μονάδων βιταμίνης D, κατά προτίμηση σε μορφή D3. Εάν υπάρχει υποψία έλλειψης ή ανεπάρκειας της βιταμίνης, μια αιματολογική εξέταση μπορεί να υποδείξει τα ακριβή επίπεδά της στον οργανισμό.